Na szczescie, na zdrowie, na ten Nowy Rok - Hej Koleda!

"Nie wiem, czy jaki inny kraj może się pochlubić zbiorem podobnym do tego, który posiada Polska... Mówię o zbiorze Kantyczek... Uczucia w nich wypowiedziane, uczucia macierzyńskie, gorliwej czci Najświętszej Panny dla Boskiego Dzieciątka, są tak delikatne i święte, że tłumaczenie prozą mogłoby je spospolitować. Trudno by znaleźć w jakiejkolwiek innej poezji wyrażenia tak czyste, o takiej słodyczy i takiej delikatności".  

Adam Mickiewicz 

Zapewne Wieszcz ten zbiorek miał na myśli: 

PASTORAŁKI

I

KOLĘDY

Z MELODYJAMI
CZYLI
PIOSNKI WESOŁE LUDU
W CZASIE ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
PO DOMACH ŚPIEWANE
a przez  X. M. M. M.
ZEBRANE.

---

UWAGA. Piosnki te w kościele śpiewane być niepowinny.

---

KRAKÓW.
W DRUKARNI STANISŁAWA GIESZKOWSKIEGO.
1843.

***

przejrzyjmy: 

A cóż z tą dzieciną będziem czynili,

Pastuszkowie mili, że się nam kwili?
Zaśpiewajmy mu wesoło,

I obróćmy się z nim wkoło,
Hoc, hoc, hoc, hoc.

Podobno dzieciątko że głodne płacze,
Dla tego tak z nami nie rado skacze:
Więc ja mu dam kukiełeczkę, 
I masełka osełeczkę,
Pa, pa, pa, pa. (*)

Widac pastuszkowie zmartwieni niedola dzieciny, więc: 

Opuścili swe bydlęta,   (*)

A pobrali instrumenta.  Hej, hej itd.

Do Betleem gdy przybiegli,  

Szopę w szystkich stron obiegli. Hej, hej itd.

 Poustawiali się w szyki, 

I wzięli się do muzyki.  Hej, hej itd.

Stach najpierwszy na swym rogu 

Rozpoczął rznąc chwałę Bogu.  Hej, hej itd.

 Nuż w swe dudy Walek chudy; 

Wit w multanki, Jach w organki.  Hej, hej itd.

Banach w parze na fujarze, 

Bartek z Senku na bębenku.  Hej, hej itd.

Kopet kraje w szałamaje, 

Wach na lirze rześko gmyrze.  Hej, hej itd.

 Jacek Krupa w dromle chrupa; 

Jarosz bzdurzy na bandurzy.  Hej, hej itd.

Sobek sobie w kobzę skrobie; 

Wojtek ryczy na basicy.  Hej, hej itd.

Wawrzko mały tnie w cymbały;  

Knapik wali na regali.  Hej, hej itd.

(zważywszy - ze na każdą zwrotkę wypada 2-4 instrumentów, to niezła tam była kapela; jak policzę - ile czego bylo - to doniosę)  

A jak jedni przygrywają to inni w tany: 

Stach do brony wiązał strony,

Sobek skakał jak sparzony:

A Maciek musiał stać u drzwi z obuchem,

Bo się tam nie zmieścił z swym wielkim brzuchem.

Szymek w taniec stroił minę,

Wymuskał sobie czuprynę:

Bo mu się zagrzała w chacie czupryna,

Wyciągnał do kropli pięć garcy wina.

Miał Bartek dudy, Grzela skrzypki;  

tanąwszy z dala od kolébki,

Oj, rżnęli, oj rżnęli, oj rżnęli,

A co tylko sił mieli, sił mieli.

Struny im się pozrywały,

Dudy też się popękały.

Oj, grali, oj, grali, oj, grali.

|: Oj, dyna, dyna, dyna, dyna, (x2)

   Gdzie mała Dziecina. (x2) :|

I chociaż nogę Stach wywinął,
A Banachowi kołpak zginął,
Nie stali, nie stali, nie stali,
Lecz co żywo skakali, skakali.
Z podkówek swych ognia dając,
Zawsze: ho! ho! wykrzykając.

A Maciek, a Maciek, a Maciek:
|: Hej! da, da, da, da, da, da, da, da, (x2)
   Piosneczki wynajda. (x2) :|

No bo jak tu nie grac i Pana nie chwalić, kiedy: 

Messyjasz przyszedł na świat prawdziwy, (*)

I Prorok zacny z wielkiemi dziwy,
Który przez swoje znaki,
Dał wodzie winne smaki,
W Kanie Galilejskiej.

Pan Jezus chcąc tem uszlachcić gody,

Kazał nanosić dostatkiem wody:

Hej gody, gody, gody!

Wnet będzie wino z wody,

W Kanie Galilejskiej.

Wnet prawdziwego Boga poznali,
Gdy zamiast wody wino czerpali:
Hej wino, wino, wino!
Lepsze niż pierwej było

W Kanie Galilejskiej.

Najświętsza Panna gdy skosztowała
Z pełnego sobie nalać kazała
Hej wina, wina wina!
Będę ja je dzisiaj piła,
W Kanie Galilejskiej.

Najświętsza Panna z pełnego nalała a i Józef zapewne za kołnierz nie wylewał:

Jedni mu grali, drudzy śpiewali,
Przy takiej ochocie,

Wach na oboi, Grześ skrzypce stroi,

A Stach na fagocie:

Panna woła dalej, dalej,

Ażeśmy się dziwowali,

Tak wielkiej ochocie.

Wziął Sobek Stasza, Walek Tomaszka,

Widząc Pańską łaskę,

Dla fantazyi, w tej kompaii,

Dał Jan wina flaszkę:

A że Jędrzej nie miał pary,

Tańcował z nim Józef stary,

Wziąwszy w rękę laskę.

Zagraliśmy skoczno, aż Józef stary,

Nie mogąc się wstrzymać, skacze bez miary:

Nuże Grzeli, nuże Wachu,
nuż Ambroży, nuże Stachu,
Nu w dudy nu.

Zatrzęsła się z nami cała stajenka,
Cieszyło się Dziecię, śmiała Panienka.
Nuże Kuba, nu Michale,
Nu Walaszku u ty Jane,
Nu skoczno, nu.

... i proszę, dziecina - już nie kwili :) 

 Dzieciątko się roześmiało, 

Rączką Swoją pochwalało 

Muzykę. 

Mazur nogą w nogę, łup łup, łup łup, 

Po szopie tańcuje, tup tup, tup tup, 
Mazurek.  

Mikuła się lęka
na kolana klęka,
Ja prostak, ja prostak,
Dał mu Wach fujarę
i przez łeb gańdziarę
Na szóstak, na szóstak:
Bum bum bum, zaczął koncert włoski,
Aż dziecię brało się za boczki,
Cha cha cha, cha cha cha.

********************

Gospodarz wesoły, ochoty pozwoli, 

Przy obecności jego, nie mamy nic smutnego; 
Nuż teraz co żywo, i wino i piwo 
Wypijmy wszyscy śmiele, życzliwi przyjaciele. 
Na stronę hałasy, na bory, na lasy, 
Gdzie dosyć dają trunku, nic po żadnym frasunku. 
Prędko nalewajcie, i chyżo spełniajcie, 

Na kogo przyjdzie kolej, jeden drugiemu dolej.

Tu się ucieszymy, dobrze podochocimy,  
Przy hojnym pańskim stole, niepomarszczonem czole. 
A jak to skończymy, dobrze popijemy, 
Uderzymy wesołem, Jezusowi w żłobie czołem.
Hej! hej! hej!  

Tak serdecznie ugoszczeni, za kolędę dziękujemy! 

A na Nowy Rok:  

Z kolędeczką idziemy,
Piyknie wóm winszujemy.
Niech wóm na to Nowe lato
Wszystko darzy się bogato!
Hej, hej, kolęda!

Niech w chlewiku wieprz tłusty
Rośnie wóm do kapusty.
Kury gęsi i hendyki,
Kaczki, koza i króliki.
Hej, hej, kolęda!

A w zielonym ogrodzie
Niech wóm owoc obrodzi:
Jabłka, gruszki, śliwki, wiśnie
I orzechy i czereśnie
Hej, hej, kolęda!

Niech służy i dobrze płuży
Całe latko i zadości.
W polu, w domu i w ogrodzie,
Wszystko w urodzie, w urodzie.
Hej, hej, kolęda!

"Nie wiem, czy jaki inny kraj może się pochlubić zbiorem podobnym do tego, który posiada Polska..." 

-  tez nie wiem ... :) 

wyboru subiektywnego Polskich Kolęd dokonała oraz najserdeczniejsze, najgorętsze, najweselsze życzenia  noworoczne składa a zabawy sylwestrowej z przytupem co najmniej takim ja w stajence życzy-  
 -  Lilka.

Pastorałki i kolędy z melodyjami, czyli piosnki wesołe ludu w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane, na jutubce pięknie zebrane.  
 Kolędujmy!

(*) a my kolędujemy na trochę inna melodie.