czwartek, 31 grudnia 2015

Na szczescie, na zdrowie, na ten Nowy Rok - Hej Koleda!

    "Nie wiem, czy jaki inny kraj może się pochlubić zbiorem podobnym do tego, który posiada Polska... Mówię o zbiorze Kantyczek... Uczucia w nich wypowiedziane, uczucia macierzyńskie, gorliwej czci Najświętszej Panny dla Boskiego Dzieciątka, są tak delikatne i święte, że tłumaczenie prozą mogłoby je spospolitować. Trudno by znaleźć w jakiejkolwiek innej poezji wyrażenia tak czyste, o takiej słodyczy i takiej delikatności".  
    Adam Mickiewicz 

Zapewne Wieszcz ten zbiorek miał na myśli: 




I
KOLĘDY
Z MELODYJAMI
CZYLI
PIOSNKI WESOŁE LUDU
W CZASIE ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
PO DOMACH ŚPIEWANE
a przez  X. M. M. M.
ZEBRANE.


UWAGA. Piosnki te w kościele śpiewane być niepowinny.
Page002 Pastorałki.jpg


KRAKÓW.
W DRUKARNI STANISŁAWA GIESZKOWSKIEGO.
1843.

***
przejrzyjmy: 


A cóż z tą dzieciną będziem czynili,
Pastuszkowie mili, że się nam kwili?
Zaśpiewajmy mu wesoło,
I obróćmy się z nim wkoło,
Hoc, hoc, hoc, hoc.

Podobno dzieciątko że głodne płacze,
Dla tego tak z nami nie rado skacze:
Więc ja mu dam kukiełeczkę, 
I masełka osełeczkę,
Pa, pa, pa, pa. (*)



Widac pastuszkowie zmartwieni niedola dzieciny, więc: 
A pobrali instrumenta.  Hej, hej itd.
Do Betleem gdy przybiegli,  
Szopę w szystkich stron obiegli. Hej, hej itd.

 Poustawiali się w szyki, 
I wzięli się do muzyki.  Hej, hej itd.
Stach najpierwszy na swym rogu 
Rozpoczął rznąc chwałę Bogu.  Hej, hej itd.

 Nuż w swe dudy Walek chudy; 
Wit w multanki, Jach w organki.  Hej, hej itd.
Banach w parze na fujarze, 
Bartek z Senku na bębenku.  Hej, hej itd.

Kopet kraje w szałamaje, 
Wach na lirze rześko gmyrze.  Hej, hej itd.
 Jacek Krupa w dromle chrupa; 
Jarosz bzdurzy na bandurzy.  Hej, hej itd.

Sobek sobie w kobzę skrobie; 
Wojtek ryczy na basicy.  Hej, hej itd.
Wawrzko mały tnie w cymbały;  
Knapik wali na regali.  Hej, hej itd.

(zważywszy - ze na każdą zwrotkę wypada 2-4 instrumentów, to niezła tam była kapela; jak policzę - ile czego bylo - to doniosę)  


A jak jedni przygrywają to inni w tany: 

Sobek skakał jak sparzony:
A Maciek musiał stać u drzwi z obuchem,
Bo się tam nie zmieścił z swym wielkim brzuchem.

Szymek w taniec stroił minę,
Wymuskał sobie czuprynę:
Bo mu się zagrzała w chacie czupryna,
Wyciągnał do kropli pięć garcy wina.




tanąwszy z dala od kolébki,
Oj, rżnęli, oj rżnęli, oj rżnęli,
A co tylko sił mieli, sił mieli.
Struny im się pozrywały,
Dudy też się popękały.
Oj, grali, oj, grali, oj, grali.
|: Oj, dyna, dyna, dyna, dyna, (x2)
   Gdzie mała Dziecina. (x2) :|


I chociaż nogę Stach wywinął,
A Banachowi kołpak zginął,
Nie stali, nie stali, nie stali,
Lecz co żywo skakali, skakali.
Z podkówek swych ognia dając,
Zawsze: ho! ho! wykrzykając.
A Maciek, a Maciek, a Maciek:
|: Hej! da, da, da, da, da, da, da, da, (x2)
   Piosneczki wynajda. (x2) :|




No bo jak tu nie grac i Pana nie chwalić, kiedy: 

Messyjasz przyszedł na świat prawdziwy, (*)
I Prorok zacny z wielkiemi dziwy,
Który przez swoje znaki,
Dał wodzie winne smaki,
W Kanie Galilejskiej.

Pan Jezus chcąc tem uszlachcić gody,
Kazał nanosić dostatkiem wody:
Hej gody, gody, gody!
Wnet będzie wino z wody,
W Kanie Galilejskiej.

Wnet prawdziwego Boga poznali,
Gdy zamiast wody wino czerpali:
Hej wino, wino, wino!
Lepsze niż pierwej było

W Kanie Galilejskiej.

Najświętsza Panna gdy skosztowała
Z pełnego sobie nalać kazała
Hej wina, wina wina!
Będę ja je dzisiaj piła,
W Kanie Galilejskiej.



Najświętsza Panna z pełnego nalała a i Józef zapewne za kołnierz nie wylewał:

Jedni mu grali, drudzy śpiewali,
Przy takiej ochocie,
Wach na oboi, Grześ skrzypce stroi,
A Stach na fagocie:
Panna woła dalej, dalej,
Ażeśmy się dziwowali,
Tak wielkiej ochocie.

Wziął Sobek Stasza, Walek Tomaszka,
Widząc Pańską łaskę,
Dla fantazyi, w tej kompaii,
Dał Jan wina flaszkę:
A że Jędrzej nie miał pary,
Tańcował z nim Józef stary,
Wziąwszy w rękę laskę.


Nie mogąc się wstrzymać, skacze bez miary:
Nuże Grzeli, nuże Wachu,
nuż Ambroży, nuże Stachu,
Nu w dudy nu.

Zatrzęsła się z nami cała stajenka,
Cieszyło się Dziecię, śmiała Panienka.
Nuże Kuba, nu Michale,
Nu Walaszku u ty Jane,
Nu skoczno, nu.



... i proszę, dziecina - już nie kwili :) 
Rączką Swoją pochwalało 
Muzykę. 
Mazur nogą w nogę, łup łup, łup łup, 
Po szopie tańcuje, tup tup, tup tup, 
Mazurek.  

Mikuła się lęka
na kolana klęka,
Ja prostak, ja prostak,
Dał mu Wach fujarę
i przez łeb gańdziarę
Na szóstak, na szóstak:
Bum bum bum, zaczął koncert włoski,
Aż dziecię brało się za boczki,
Cha cha cha, cha cha cha.






********************

Gospodarz wesoły, ochoty pozwoli, 
Przy obecności jego, nie mamy nic smutnego; 
Nuż teraz co żywo, i wino i piwo 
Wypijmy wszyscy śmiele, życzliwi przyjaciele.
Na stronę hałasy, na bory, na lasy, 
Gdzie dosyć dają trunku, nic po żadnym frasunku. 
Prędko nalewajcie, i chyżo spełniajcie, 
Na kogo przyjdzie kolej, jeden drugiemu dolej.

Tu się ucieszymy, dobrze podochocimy,  
Przy hojnym pańskim stole, niepomarszczonem czole. 
A jak to skończymy, dobrze popijemy, 
Uderzymy wesołem, Jezusowi w żłobie czołem.
Hej! hej! hej!  

Tak serdecznie ugoszczeni, za kolędę dziękujemy! 





A na Nowy Rok:  

Z kolędeczką idziemy,
Piyknie wóm winszujemy.
Niech wóm na to Nowe lato
Wszystko darzy się bogato!
Hej, hej, kolęda!

Niech w chlewiku wieprz tłusty
Rośnie wóm do kapusty.
Kury gęsi i hendyki,
Kaczki, koza i króliki.
Hej, hej, kolęda!

A w zielonym ogrodzie
Niech wóm owoc obrodzi:
Jabłka, gruszki, śliwki, wiśnie
I orzechy i czereśnie
Hej, hej, kolęda!


Niech służy i dobrze płuży
Całe latko i zadości.
W polu, w domu i w ogrodzie,
Wszystko w urodzie, w urodzie.
Hej, hej, kolęda!





"Nie wiem, czy jaki inny kraj może się pochlubić zbiorem podobnym do tego, który posiada Polska..." 

-  tez nie wiem ... :) 


wyboru subiektywnego Polskich Kolęd dokonała oraz najserdeczniejsze, najgorętsze, najweselsze życzenia  noworoczne składa a zabawy sylwestrowej z przytupem co najmniej takim ja w stajence życzy-  
 -  Lilka.

Pastorałki i kolędy z melodyjami, czyli piosnki wesołe ludu w czasie świąt Bożego Narodzenia po domach śpiewane, na jutubce pięknie zebrane.  
 Kolędujmy!

(*) a my kolędujemy na trochę inna melodie.

8 komentarzy:

  1. Wiele Dobra w Nowym Roku, który właśnie nadszedł życzę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Za życzenia (i wizytę w skromnych progach :) ) - wielce dziękuje. Pięknie rok 2015 się skończył, oby 2016 był jeszcze piękniejszy! :)

      Usuń
  2. Najlepsze noworoczne życzenia z taką oto pastorałką pogórską :-)
    https://www.youtube.com/watch?v=N3IpzdXeL6E

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. to ja tez podgórskimi pastorałkami odpowiem :)
      https://www.youtube.com/watch?v=1Tatbrsgjjo

      I jeszcze taka - wiosenna, jak jaskółki w szczedrywkach :)
      a do tego - we wspaniałym oberkowym rytmie:
      https://www.youtube.com/watch?v=tbgavt7YneI&list=PLWqmHWHN1qvrGYLgk_00bxNLPsJYqF8PJ

      Usuń
  3. Super kolędy!
    Ale Ci się udało klimat wyczarować:)
    Tylko mnie zastanawia ta książkowa adnotacja o niewykonywaniu w kościele:)
    Szczęśliwego Nowego Roku! Tania

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. No - tez mnie zastanawia... o co im właściwie chodzi? ;)

      Usuń
  4. A można ekstrawagancko złożyć najlepsze życzenia noworoczne w lutym ?;)
    Udanego roku, Lilko. Wszystkiego dobrego i najlepszego.
    I od razu się przyznam, że o muzyce niestety nie mam pojęcia.Słucham i milczę
    - to najlepsze, co mogę zrobić ;)

    Pozdrawiam serdecznie!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oczywiście zawsze i wszędzie; życzenia noworoczne składane tylko na Nowy Rok - to przesady i drobnomieszczaństwo! ;)

      Usuń